Strona główna · Uncategorized · Odpowiedzialność sprzedawcy używanego samochodu z tytułu niezgodności towaru z umową

Odpowiedzialność sprzedawcy używanego samochodu z tytułu niezgodności towaru z umową

Niniejszy artykuł stanowi trzecią, a zarazem ostatnią poradę dotyczącą transakcji zakupu samochodów używanych. Tak jak w pozostałych poradach artykuł ten został sporządzony, z zastrzeżeniem, że samochód został zakupiony przez konsumenta na terenie Polski od sprzedawcy mającego miejsce zamieszkania na terenie Polski. Odpowiedzialność sprzedawcy samochodu kupionego zagranicą od sprzedawcy mającego miejsce zamieszkania zagranicą regulować będą zgodnie z ustawą z dnia 4 lutego 2011r. prawo prywatne międzynarodowe oraz z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 593/2008 z dnia 17 czerwca 2008r. w sprawie prawa właściwego dla zobowiązań umownych (Rzym II) - co do zasady przepisy prawa państwa, w którym sprzedawca ma miejsce zwykłego pobytu.

Rodzaje odpowiedzialności sprzedawcy

W polskim systemie prawa generalnie wyróżniamy ustawową odpowiedzialność sprzedawcy z tytułu rękojmi za wady lub z tytułu niezgodności towaru konsumpcyjnego z umową. Wybór podstawy odpowiedzialności sprzedającego co do zasady zależy od tego, czy kupujący nabył rzecz w celu niezwiązanym z działalnością gospodarczą lub zawodową i związku z czym w umowie sprzedaży występuje jako konsument (zob. art. 22 (1) kc). Jeśli kupujący w umowie sprzedaży występuje jako konsument odpowiedzialność sprzedawcy uregulowana będzie w ustawie z 27 lipca 2002 r. o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 141, poz. 1176). W takim wypadku w grę wchodzi tzw. sprzedaż konsumencka wedle której sprzedawca odpowiada z tytułu niezgodności towaru konsumpcyjnego z umową. Druga forma odpowiedzialności sprzedającego tj. rękojmia za wady określona jest w przepisach kodeksu cywilnego. Występuje co do zasady, gdy sprzedawca oraz kupujący są konsumentami albo kupujący nie jest osobą fizyczną lub kupujący nabył rzecz w celu związanym z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą.

Towar konsumpcyjny

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. 2002 nr 141 poz. 1176) powyżej opisaną ustawę stosuje się do dokonywanej w zakresie działalności przedsiębiorstwa sprzedaży rzeczy ruchomej osobie fizycznej, która nabywa tę rzecz w celu niezwiązanym z działalnością zawodową lub gospodarczą (towar konsumpcyjny). Przy czym nie jest ważne, czy kupujący – konsument kupuje rzecz ruchomą nową czy używaną. Jeżeli jednak chodzi o generalną zasadę zakupu rzeczy używanych należy pamiętać o orzeczeniu Sądu Najwyższego z dnia 13 marca 1981r., sygn. akt III CRN 31/81, które stanowi, że „kupno rzeczy używanej zawsze pociąga niebezpieczeństwo, że rzecz nie odpowiada oczekiwaniom. Upływ czasu i używanie rzeczy, nawet zgodnie z jej przeznaczeniem mogą mieć wpływ na powstanie wad rzeczy, przy czym ich stopień może być różny”. Powszechnie przyjmuje się, że sprzedawca nie odpowiada za wady rzeczy używanej wynikające z normalnego korzystania z tej rzeczy. W przypadku, gdy wadliwość rzeczy wiąże się z jej nadmierną, czy też nieprawidłową eksploatacją, co do zasady sprzedawca nie odpowiada za niezgodność towaru z umową, jeżeli kupujący w chwili zawarcia umowy wiedział lub oceniając rozsądnie, powinien był wiedzieć o stopniu zużycia rzeczy.

Do zabezpieczenia swoich praw oraz w celu dochodzenia ewentualnych uprawnień najważniejsze jest poczynienie przed zawarciem umowy kilku ustaleń. Po pierwsze musimy ustalić, czy w danej umowie sprzedaży występujemy jako konsument (osoba fizyczna dokonującą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową - zob. art. 22 kc ). Po drugie musimy ustalić, czy rzecz ruchoma została sprzedana nam w zakresie działalności przedsiębiorstwa sprzedawcy.

Przykład:
Pan X będący osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej kupił od Pana Y także osoby fizycznej prowadzącego komis samochodowy, samochód oddany do sprzedaży komisowi. W takim wypadku Pan X nabył samochód w celu niezwiązanym z działalnością zawodową lub gospodarczą – w związku z czym w tej transakcji występuje jako konsument. Natomiast Pan Y dokonał w zakresie działalności swojego przedsiębiorstwa (w naszym przypadku komisu) sprzedaży rzeczy ruchomej. Bez wątpienia w takiej sytuacji będą miały zastosowanie przepisy ustawy o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej.

Natomiast, gdy Pan Y prowadzący na co dzień komis samochodowy, sprzedał Panu X samochód, którym jeździł prywatnie i nie sprzedawał go przez komis – w takiej sytuacji Pan X i Pan Y w umowie sprzedaży będą występować jako konsumenci. Uprawnienie związane z ujawnionymi wadami używanego samochodu, kupujący nie będzie dochodził na podstawie ustawy o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej, lecz art. 556-581 kodeksu cywilnego z tytułu rękojmi za wady fizyczne i prawne.

Uprawnienia konsumenta przy zakupie używanego samochodu

Przy zawieraniu umów sprzedaży używanych samochodów za cenę powyżej 2 000, 00 zł, kupujący będący konsumentem może żądać od sprzedawcy potwierdzenia na piśmie wszystkich istotnych postanowień zawartej umowy. W pozostałych przypadkach, na żądanie kupującego, sprzedawca powinien wydać pisemne potwierdzenie zawarcia umowy, zawierające oznaczenie sprzedawcy z jego adresem, datę sprzedaży oraz określenie towaru konsumpcyjnego, jego ilość i cenę.

Ponadto sprzedawca dokonujący sprzedaży w Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany udzielić kupującemu jasnych, zrozumiałych i niewprowadzających w błąd informacji, wystarczających do prawidłowego i pełnego korzystania ze sprzedanego towaru konsumpcyjnego. W szczególności należy podać: nazwę towaru, określenie producenta lub importera, znak zgodności wymagany przez odrębne przepisy, informacje o dopuszczeniu do obrotu w Rzeczypospolitej Polskiej oraz stosownie do rodzaju towaru, określenie jego energochłonności, a także inne dane wskazane w odrębnych przepisach. Sprzedawca jest obowiązany zapewnić w miejscu sprzedaży odpowiednie warunki techniczno-organizacyjne umożliwiające dokonanie wyboru towaru konsumpcyjnego i sprawdzenie jego jakości, kompletności oraz funkcjonowania głównych mechanizmów i podstawowych podzespołów. Sprzedawca jest obowiązany wydać kupującemu wraz z towarem konsumpcyjnym wszystkie elementy jego wyposażenia oraz instrukcje obsługi, konserwacji i inne dokumenty wymagane przez odrębne przepisy.

Jako konsument warto pamiętać o wszystkich powyżej opisanych prawach wynikających wprost z ustawy o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej. W umowie kupna - sprzedaży samochodu, kupujący występujący w tej czynności jako konsument, powinien zadbać, aby sprzedawca złożył stosowne oświadczenia, w szczególności o stanie technicznym pojazdu, przebiegu itd. Może także żądać od sprzedawcy sprawdzenia samochodu pod względem technicznym na diagnostycznej stacji kontroli pojazdów.

Odpowiedzialność sprzedawcy z tytułu niezgodności towaru konsumpcyjnego z umową

Zgodnie z art. 4 o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej sprzedawca odpowiada wobec kupującego, jeżeli towar konsumpcyjny w chwili jego wydania jest niezgodny z umową. Niezgodność z umową towaru konsumpcyjnego w postaci używanego samochodu może zachodzić gdy:
1. towar konsumpcyjny – samochód nie odpowiada podanemu wcześniej przez sprzedawcę opisowi umieszczonemu choćby w umowie sprzedaży. Niezgodność z tego tytułu zachodzi przykładowo, gdy samochód posiada wcześniejszą datę produkcji niż ujawniona w dowodzie rejestracyjnym (zob. wyrok SA w Katowicach z dnia 8 grudnia 1998 r. sygn. akt I ACa 473/98, OSA 1999/5/20) lub ma przebite numery podwozia (zob. wyrok SA w Łodzi z dnia 28 sierpnia 1996 r. sygn. akt I ACr 250/96, OSA 1997/7-8/144),
2. towar konsumpcyjny – samochód nie nadaje się do celu określonego przez kupującego przy zawarciu umowy, chyba że sprzedawca zgłosił zastrzeżenia co do takiego przeznaczenia towaru. W sytuacji, gdy strony umowy nie uzgadniają indywidualnie właściwości towaru, towar jest niezgodny z umową jeżeli:
- nie nadaje się do celu, do jakiego tego rodzaju towar jest zwykle używany,
- jego właściwości nie odpowiadają właściwościom cechującym towar tego rodzaju, np. znacznie zwiększone spalanie zakupionego samochodu,
- nie odpowiada oczekiwaniom kupującego, opartym na składanych publicznie zapewnieniach sprzedawcy, producenta lub jego przedstawiciela, w szczególności nie uwzględnia zapewnień wyrażonych w oznakowaniu towaru lub reklamie, odnoszących się do właściwości towaru. Odnośnie publicznych zapewnień warto wskazać, że sprzedawca nie jest nimi związany, jeżeli wykazał, że zapewnienia tego nie znał, ani oceniając rozsądnie, znać nie mógł, albo że nie mogło ono mieć wpływu na decyzję kupującego o zawarciu umowy, albo też, że jego treść sprostowano przed zawarciem umowy.
3. wystąpiła nieprawidłowość w zamontowaniu i uruchomieniu towaru konsumpcyjnego – samochodu, jeżeli czynności te zostały wykonane w ramach umowy sprzedaży przez sprzedawcę lub przez osobę, za którą ponosi on odpowiedzialność, albo przez kupującego według instrukcji otrzymanej przy sprzedaży. Niezgodność z tego tytułu zachodzi przykładowo, gdy kupujemy samochód w komisie, który w ramach ceny dodaje nam „gratis” dodatkową usługę wymiany olejów. Gdyby przy wymianie olejów komis zastosował inny olej, aniżeli ten który został przewidziany przez producenta samochodu, przez co urządzenia mechaniczne samochodu uległyby zniszczeniu - komis odpowiadałby właśnie z tej podstawy.

Ciężar dowodu

Ciężar udowodnienia, że towar konsumpcyjny jest niezgodny z umową oraz, że niezgodność ta istniała już w chwili jego wydania spoczywa na kupującym – konsumencie. W udowodnieniu tej ostatniej okoliczności bardzo pomocne jest domniemanie prawne określone w art. 4 ust. 1 o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej wedle, którego w razie stwierdzenia niezgodności towaru przed upływem 6 miesięcy od jego wydania, należy przyjmować, że niezgodność ta istniała już w chwili wydania.

Przykład:
W dniu 1 stycznia 2014r. Pan X będący osobą fizyczną kupił i odebrał od Pana Y prowadzącego firmę transportową samochód marki Ford, który był zarejestrowany na tą firmę. Pan X w dniu 12 marca 2014r. oddał samochód do diagnostycznej stacji kontroli pojazdów na szczegółowy przegląd. W czasie przeglądu ujawniono, że samochód marki Ford ma przebite numery nadwozia i przestawiany licznik. W tym samym dniu Pan X zawiadomił pisemnie o niezgodności towaru Pana Y i wezwał do obniżenia ceny.

W powyższym przypadku Pan X zachował się prawidłowo. W uwagi na fakt, że stwierdził niezgodność towaru przed upływem 6 miesięcy od jego wydania (miał czas do 1 czerwca 2014r) zwolniony jest z obowiązku udowodnienia, że niezgodność towaru istniała w dniu wydania towaru. Jednakże, aby spełnić wszystkie warunki konsument musi jeszcze udowodnić, że zachodzi niezgodność towaru polegająca na niezgodności opisanego w umowie numeru nadwozia z przebitymi numerami nadwozia oraz, iż doszło do przestawiania licznika.

Uprawnienia konsumenta z tytułu niezgodności towaru konsumpcyjnego z umową

Kupujący dochodząc swoich uprawnień z tytułu niezgodności towaru konsumpcyjnego z umową może żądać:

1. doprowadzenia towaru konsumpcyjnego do stanu zgodnego z umową przez nieodpłatną naprawę albo wymianę na nowy, chyba że naprawa albo wymiana są niemożliwe lub wymagają nadmiernych kosztów. Przy ocenie nadmierności kosztów uwzględnia się wartość towaru zgodnego z umową oraz rodzaj i stopień stwierdzonej niezgodności, a także bierze się pod uwagę niedogodności, na jakie naraziłby kupującego inny sposób zaspokojenia. W praktyce z uwagi na fakt, że ruchomość w postaci samochodu ma charakter rzeczy używanej oznaczonej co do tożsamości, a sprzedawca co do zasady nie wytworzył samochodu, uprawnienia konsumenta ograniczają się jedynie do nieodpłatnej naprawy, ale warto podkreślić, iż zgodnie z art. 8 ust. 2 cytowanej ustawy obejmującej także zwrot kosztów poniesionych przez kupującego, w szczególności kosztów demontażu, dostarczenia, robocizny, materiałów oraz ponownego zamontowania i uruchomienia.
2.obniżenia ceny,
3.odstąpienia od umowy. Jednakże kupujący od umowy nie może odstąpić, gdy niezgodność towaru konsumpcyjnego z umową jest nieistotna.

Warto pamiętać, że ustawodawca przewidział, że konsument najpierw powinien wybrać roszczenie zasadnicze z tytułu niezgodności towaru opisane w pkt 1. Następnie dopiero, gdy nieodpłatna naprawa lub wymiana na nowy towar są niemożliwe lub wymagają nadmiernych kosztów, bądź jeżeli sprzedawca nie zdoła uczynić zadość takiemu żądaniu w odpowiednim czasie lub gdy naprawa albo wymiana narażałaby kupującego na znaczne niedogodności – kupujący może wybrać roszczenia opisane w pkt 2-3.

Zawiadomienie sprzedawcy o stwierdzeniu niezgodności towaru konsumpcyjnego z umową

Po wyborze przez kupującego jednego z uprawnień powinien niezwłocznie zgłosić stwierdzoną niezgodność towaru sprzedawcy. Najlepiej dokona tego w formie pisemnej. W piśmie należy opisać niezgodność towaru, termin stwierdzenia niezgodności oraz wybrane uprawnienie (opisane powyżej pkt 1 – 4). Warto także zadbać, aby sprzedawca oznaczył na piśmie datę jego przyjęcia lub wysłać pismo pocztą za potwierdzeniem nadania i odbioru. Jeżeli sprzedawca nie ustosunkował się do tego żądania w terminie 14 dni, uważa się, że uznał je za uzasadnione.

Wzory:

pdfOświadczenie zawierające żądanie nieodpłatnej naprawy
pdfOświadczenie zawierające żądanie obniżenia ceny
pdfOdstąpienie od umowy

Terminy

Konsument, aby nie utracić przysługujących mu uprawnień musi zachować poniższe terminy:
- 2 miesięczny termin na zawiadomienie sprzedawcy o niezgodności towaru z umową liczony od stwierdzenia tejże niezgodności.
- 2 letni termin na stwierdzenie niezgodności towaru z umową liczony od dnia wydania towaru kupującemu. Termin ten biegnie na nowo w razie wymiany towaru. Należy dodać, że zgodnie z cytowaną powyżej ustawą jeżeli przedmiotem sprzedaży jest rzecz używana, strony mogą ten termin skrócić, jednakże nie poniżej jednego roku.
- 1 rok na dochodzenie uprawnień z tytułu niezgodności towaru konsumpcyjnego z umową liczony od stwierdzenia przez kupującego niezgodności towaru.
Upływ powyższych terminów nie wyłącza wykonania uprawnień wynikających z niezgodności towaru konsumpcyjnego z umową, jeżeli sprzedawca w chwili zawarcia umowy wiedział o niezgodności i nie zwrócił na to uwagi kupującego.

Przykład
W dniu 1 stycznia 2013r. Pan X (konsument) będący osobą fizyczną kupił i odebrał od Pana Y prowadzącego firmę transportową samochód marki Ford, który był zarejestrowany na tą firmę. Pan X w dniu 12 marca 2014r. oddał samochód do stacji kontroli pojazdów na szczegółowy przegląd. W czasie przeglądu ujawniono, że samochód marki Ford ma przebite numery nadwozia. Następnie w dniu 3 kwietnia 2014r. Pan X zawiadomił pisemnie o niezgodności towaru Pana Y wraz z żądaniem obniżenia ceny (Pan X zachował: termin 2 miesięcy na zawiadomienie sprzedawcy o niezgodności towaru liczony od -12.03.2014r. do 12.05.2014r.; termin 2 lat na stwierdzenie niezgodności towaru z umową liczony od 1.01.2013r do 1.01.2015r.; roczny termin na dochodzenie uprawień z tytułu niezgodności liczony od 12.03.2014r. do 12.03.2015r).

Zwolnienie się sprzedawcy z odpowiedzialności z tytułu niezgodności towaru konsumpcyjnego z umową

Zgodnie z art. 7 cytowanej ustawy, sprzedawca nie odpowiada za niezgodność towaru konsumpcyjnego z umową, gdy kupujący w chwili zawarcia umowy o tej niezgodności wiedział lub oceniając rozsądnie, powinien był wiedzieć.

Kupujący należycie dbając o swojej interesy powinien jak najdokładniej opisać stan techniczny samochodu w umowie sprzedaży po to, aby w późniejszym czasie nie było żadnej wątpliwości, czy został pouczony przez sprzedającego o stanie technicznym.

W zakupie używanego samochodu konsument musi także wykazać się rozsądkiem. Często zdarza się, że używany samochód w dobrym stanie na rynku używanych samochodów jest wart 25 000,00 zł, a sprzedawca oferuje go za kwotę 12 000,00 zł. W takim właśnie przypadku kupujący oceniając sprawę rozsądnie, powinien był wiedzieć, iż samochód może nie być w dobrym stanie technicznym lub może być kradziony.

Odstąpienie od umowy kupna – sprzedaży zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa

Konsument, który zawarł umowę kupna - sprzedaży samochodu używanego poza lokalem przedsiębiorstwa (przez lokal przedsiębiorstwa rozumie się miejsce przeznaczone do obsługiwania publiczności i oznaczone zgodnie z przepisami o działalności gospodarczej) może zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 2 marca 2000r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz.U. 2000 Nr 22 poz. 271) - odstąpić od tejże umowy bez podania przyczyn, składając stosowne oświadczenie na piśmie w terminie dziesięciu dni od zawarcia umowy. Do zachowania tego terminu wystarczy wysłanie oświadczenia przed jego upływem, najlepiej za potwierdzeniem wysłania i odbioru. W razie odstąpienia od umowy, umowa jest uważana za niezawartą, a konsument jest zwolniony z wszelkich zobowiązań.

Przykład:
W dniu 1 stycznia 2013r. w Tarnobrzegu Pan X (konsument) będący osobą fizyczną kupił i odebrał od Pana Y prowadzącego firmę transportową z siedzibą w Warszawie (lokal przedsiębiorstwa) samochód marki Ford, który był zarejestrowany na tą firmę. W dniu 9 stycznia 2013r. Pan X wysłał listem poleconym do Pana Y oświadczenie o odstąpieniu od umowy kupna – sprzedaży samochodu marki Ford, a następnie zwrócił samochód za jednoczesnym zwrotem przez Pana Y ceny sprzedaży.

Pan X prawidłowo wykonał przysługujące mu ustawowo uprawnienie do odstąpienia od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa.

Warto dokładnie przeanalizować postanowienia umowy przed jej podpisaniem, albowiem często zdarza się, że sprzedawca – przedsiębiorca świadomie wprowadzi do umowy zapis, że umowa została zawarta w lokalu jego przedsiębiorstwa, pomimo oczywistego faktu, iż do zawarcia umowy doszło poza jego lokalem. Taka sytuacja miałaby miejsce, jeżeli Pan Y z powyższego przykładu wprowadziłby do umowy zapis, że umowa została zawarta w Warszawie w lokalu jego przedsiębiorstwa, a nie w Tarnobrzegu. Oczywiście taki zapis jest wzruszalny, ale konsument musi udowodnić, że pomimo takiego zapisu umowy, którą przecież podpisał - umowa faktycznie została zawarta poza lokalem przedsiębiorstwa.

Wzór:

pdfOdstąpienie od umowy zawartej poza lokalem

Jeżeli sprzedawca dobrowolnie nie uzna dochodzonych przez kupującego uprawnień z tytułu niezgodności towaru z umową, konsument będzie zmuszony dochodzić swoich praw przed Sądem. Warto podkreślić, że dla zabezpieczenia interesów konsumenta, konsument przy zawieraniu umowy sprzedaży powinien dodać postanowienie na podstawie, którego Sądem miejscowo właściwym do rozpoznania sporów wynikłych na tle umowy będzie Sąd właściwy miejscowo dla kupującego (zob. § 3 ust. 3 wzoru umowy sprzedaży – artykuł „Jak bezpiecznie kupić używany samochód? Wzór umowy kupna – sprzedaży”). W przeciwnym bowiem przypadku Sądem miejscowo właściwym będzie Sąd miejscowo właściwy dla sprzedającego.

Przykład:
Jeżeli w powyższym przykładzie Pan X (kupujący) będzie mieszkał w Tarnobrzegu, a Pan Y (sprzedawca) w Gdańsku to w przypadku braku odpowiedniego zapisu umownego co do zasady Sądem właściwym do rozpoznania sprawy będzie Sąd w Gdańsku. Oznacza to, że Pan X będzie musiał wszczynać sprawę w Sądzie w Gdańsku, a nie w Sądzie w Tarnobrzegu.

Konsument, który zdecyduje się na dochodzenie swoich roszczeń przed Sądem musi liczyć się z kosztami. Niestety to na kupującym tymczasowo ciążyć będzie obowiązek opłacenia większej części kosztów procesu, w tym opłaty sądowej 5% wartości przedmiotu sporu, ewentualnego wynagrodzenia radcy prawnego oraz zaliczki na wynagrodzenie biegłego sądowego - rzeczoznawcy d/s wyceny pojazdów mechanicznych. Ostatecznie o poniesionych kosztach zadecyduje Sąd w orzeczeniu kończącym sprawę biorąc pod uwagę, czy i w jakich częściach żądanie kupującego zostało uwzględnione.

Niniejszy artykuł jest nieaktualny w związku z wejściem w życie z dniem 25.12.2014r. ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta. Artykuł w najbliższym czasie zostanie dostosowany do nowych przepisów konsumenckich.

Autor:
Radca Prawny Łukasz Wydro
Kancelaria Radcy Prawnego Łukasz Wydro
ul. Piłsudskiego 8, piętro 1, lokal nr 11,
39-400 Tarnobrzeg
numer telefonu: 530 870 780
e-mail: kancelariawydro@gmail.com
www.kancelariawydro.pl
Google+
Artykuł z dnia: 1.02.2014r.

28.02.2014. 20:33

Lista Porad

Zastrzeżenia

Udzielane przez Kancelarię bezpłatne porady prawne w formie poradników prawnych na stronie internetowej www.poradyprawne.tarnobrzeg.info mają wyłącznie charakter informacyjny i z uwagi na abstrakcyjne podejście do zakładanych przez autora problemów – powinny być traktowane przez użytkowników jedynie jako wstępne wytyczne dotyczące podstawowych kwestii prawnych, które należy rozstrzygnąć. Kancelaria oraz inni autorzy porad nie ponoszą żadnej odpowiedzialności za: treść porad; treść zamieszczonych wzorów; sposób w jaki Użytkownicy korzystają z serwisu; skutki wykorzystania przez Użytkownika informacji, które uzyskał z treści zamieszczonych na serwisie, a także aktualność przytoczonych przepisów prawa. Zamieszczanie przez Kancelarię poradników prawnych w serwisie nie jest usługą.

Jeżeli macie Państwo jakiekolwiek wątpliwości proszę za każdym razem udać się do podmiotów świadczących profesjonalne porady prawne. W takim jedynie wypadku macie Państwo pewność, że uzyskana porada prawna ma charakter profesjonalny.

Każdy Użytkownik korzystający z informacji umieszczonych w tym serwisie wyraża dobrowolną oraz nieodwołalną zgodę na obowiązywanie powyższych zastrzeżeń.